Al weer vele jaren fiets ik bijna dagelijks vanuit huis naar het ziekenhuis in de Haarlemmermeer polder waar ik werk. De polder is omgeven door een ringvaart om het overtollige water af te kunnen voeren. Al vaker was het opgevallen dat het water van deze ringvaart vaak kraakhelder is en er vele bedden zijn met plompenbladeren. Snoekwater dus. Toch was ik er in al die jaren niet toe gekomen om dat eens uit te proberen. Nu is er recent een fusie tot stand gekomen tussen ons ziekenhuis en onze evenknie in Haarlem. Voor allerlei al of niet productieve besprekingen ben ik nogal wat keren vanuit Hoofddorp naar Haarlem gefietst, steeds weer een nieuwe route uitproberend. Steevast fiets je dan toch een korter of langer stuk langs de ringvaart door Hollands polderland, in plaats van alleen de gebruikelijke brug over. Een plan, om dan toch maar eens te proberen of er inderdaad snoeken zitten, begon vaste vorm te krijgen. Toen ik op een dag een dode metersnoek zag drijven stond mijn besluit vast.

vaderdag 2015 012

Het oorspronkelijke Haarlemmer Meer was het grootste meer van Holland en stond bekend als een uiterst agressief meer, dat bij een flinke storm veel land overspoelde en al vele dorpen had verzwolgen. De naam “Waterwolf” was dan ook erg toepasselijk. Het meer was overigens ook belangrijk voor de visserij en handel. Rechten voor visserij en transport over het water waren door Leiden en Haarlem verdeeld. Er is dan ook lange tijd strijd gevoerd tussen voor- en tegenstanders over de droogmakerij. In 1573 heeft er nog een “meerslag” plaats gevonden tussen een Spaanse vloot en een Hollandse vloot onder leiding van Marinus Brandt. Deze latere admiraal van de Watergeuzen moest hier jammerlijk de aftocht blazen. Later zou hij nog betrokken zijn geweest bij wat we nu kennen als de martelaren van Gorinchem. Een minder fraaie watergeuzen geschiedenis, waarbij meerdere monniken gemarteld en ter dood werden gebracht. Een groot schilderij , dat dit uitbeeldt hangt in het Vaticaan. Alle deze monniken zijn overigens heilig verklaard.

Meerdere historische figuren hebben zich ingezet voor de droogmakerijen in Holland, waaronder Nicolaus Kruik, die zoals toen niet ongebruikelijk zich zelf voorzag van een Latijnse naam: Cruquius. Hij studeerde medicijnen bij Boerhave maar was ook landmeter, waterbouwkundige en cartograaf. Hij voorzag al een Amersfoort aan de zee als het Haarlemmer Meer een Waterwolf zou blijven.

Ook Jan Adriaenszoon Leeghwater, maakte plannen om het Haarlemmer Meer droog te malen. Hij wilde 200 poldermolens bouwen om er een polder van te maken. Er waren echter grote twijfels over de financiële consequenties en de technische haalbaarheid. Verder waren de steden Haarlem en Leiden tegen vanwege de eerder genoemde zakelijk belangen.

Toen in 1836 een tweetal stormen het water van het Haarlemmer Meer tot aan de poorten van Leiden en Amsterdam had gejaagd, hakte Koning Willem I de knoop door. Bij Koninklijk Besluit moest er door een commissie een plan gemaakt worden voor de droogmakerij. Na 8 jaar graven was de ringvaart van 60 km klaar. Voor die tijd werd een unieke beslissing genomen. Het droogmaken zou met stoommachines gebeuren in plaats van met de gebruikelijke windmolens. Een soort openbare aanbesteding leidde er toe dat de stoommachines door een Engels bedrijf werden gebouwd. Het zijn er 3 geworden: De Leeghwater bij de Kaag, de Lynden bij Osdorp en de Cruquius bij Heemstede. De laatste staat bij de brug over de ringvaart waar ik al zoveel jaren over heen fiets. Het is inmiddels een museum en heeft de status van Rijksmonument en staat op de Werelderfgoed lijst. Naast de Cruquius staat een theehuis, dat het oorspronkelijke huis was van de opzichter van de bouw van het gemaal en zijn echtgenote. Deze dame begon   thee en brood te verkopen aan de Engelse en Hollandse arbeiders. Het bleek alras dat zij woekerprijzen begon te vragen. Daarvoor is zij door hogerhand op de vingers getikt en tot op heden kun je er voor schappelijke prijzen iets drinken en eten.

Vaderdag 2015 begon al vroeg met een heerlijk ontbijt, door mijn jongste zoon Floris klaargemaakt en even later verscheen Joost, de oudste, met een prachtige zelfgemaakte doos met snoekstreamers. De dag kon al niet meer stuk. Hengels, streamers, spinnerbaits en kikkers werden in de auto geladen en we gingen op weg.

IMG_0816

Een beetje bewolkt, af en toe een drupje regen, kabbeltje op het water en in de loop van de dag steeds meer zon. Uitzicht over het polderlandschap met een molen, ganzen, reigers en schapen maakten het plaatje compleet. Langs de ringvaart zijn er meerdere fiets- en wandelpaden, waardoor ook lopend gevist kan worden. We troffen veel dichtbegroeide plompenvelden aan, waardoor het vissen eigenlijk alleen lukte met kikkers en spinnerbaits. Al snel hadden we meerdere aanbeten maar het haken en drillen was een ander verhaal. Gelukkig lukte dat wel een aantal malen, althans bij mijn zonen, echter de missers voerden de boventoon. Zelf was ik minder gelukkig. Dat veranderde toen we bij en verbreding kwamen met een groot veld met plompen, waar ook wat beter bevisbaar water tussen zat. Na een inworp, waarbij de spinnerbait eerst over de bladeren hupte, vervolgens in het water plofte, kwam het water in beweging. En grote boeggolf achtervolgde mijn kunstaas. Na het versnellen van het inhalen, versnelde de boeggolf navenant, net als mijn hartslag.   Dan ineens volgde de aanbeet met een enorm geweld, waarbij de snoek deels boven water kwam. `Groot` is mijn eerste gedachte. Meteen door de slip, de plompen in en dat was niet de laatste keer. Het lichte spinhengeltje kraakte in z´n voegen en een spannende dril volgde. Bij het landen blijkt pas hoe groot en zwaar de snoek is, 110 cm, voor mij een niet alledaags formaat. De vreugde is des te groter omdat ik dit met mijn zonen mag meemaken. En dat op 15 minuten van ons huis.

snoek_vaderdag

We hebben nog lang na zitten praten over deze vangst in het theehuis tijdens de lunch met uiteraard een biertje. Een Vaderdagcadeau, dat ik niet licht zal vergeten.

Previous post

Snoek streamer - Popper Black & Blue

Next post

Snoeken in de polder TIPS

The Author

Frits

Frits

No Comment

Leave a reply